Ο πρωτογενής τομέας σε οριακό σημείο: Η αγωνία των αγροτών και οι εθνικές προκλήσεις

Η οικονομική «ραχοκοκαλιά» του Νομού Πέλλας είναι αναμφισβήτητα ο πρωτογενής τομέας και οι αγροτικές μας παραγωγές. Πρόκειται για έναν πυλώνα που στηρίζει όχι μόνο την τοπική οικονομία, αλλά και την κοινωνική συνοχή της υπαίθρου.
Στην Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας κυριαρχούν καλλιέργειες όπως το βαμβάκι, τα οπωροφόρα δέντρα (ροδάκινα, βερίκοκα, κεράσια κ.ά.), το σιτάρι, τα κηπευτικά και μια σειρά άλλων προϊόντων, τα οποία παράγονται με κόπο, υψηλό κόστος και με την αυστηρή συμμόρφωση στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς ποιότητας και ασφάλειας.
Στη σημερινή συγκυρία όμως, κοινός παρονομαστής για όλους τους αγρότες είναι η αγωνία και η αβεβαιότητα για το μέλλον. Η απόγνωση είναι πλέον εμφανής και ακούγεται ανοιχτά ο φόβος της εγκατάλειψης του αγροτικού επαγγέλματος, ιδιαίτερα από τις νεότερες γενιές.
Ο κίνδυνος αυτός δεν είναι θεωρητικός, αλλά απολύτως ορατός. Πολύτιμες αγροτικές επιδοτήσεις έχουν χαθεί ή καταλήξει σε χέρια μη αγροτών, ενώ από το έτος αναφοράς 2020 και έπειτα το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί. Οι μεταβλητές δαπάνες αυξάνονται δραματικά: τα λιπάσματα κατά 49,1%, η ενέργεια και τα λιπαντικά κατά 30,9% και οι ζωοτροφές κατά 31,7% (σύμφωνα με στοιχεία του Grtimes). Πρόκειται για αυξήσεις που καθιστούν πολλές εκμεταλλεύσεις οριακά βιώσιμες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο αγροτικός κόσμος της Πέλλας έχει ενώσει τη φωνή του με τους αγρότες όλης της χώρας, συμμετέχοντας ή στήνοντας μπλόκα σε κομβικά σημεία, όπως στην Αλμωπία, στην Άρνισσα, στο Γυψοχώρι και στο τελωνείο των Ευζώνων. Όπως χαρακτηριστικά δηλώνουν οι ίδιοι, «δεν βγήκαμε στους δρόμους από επιλογή, αλλά από ανάγκη επιβίωσης».
Τα βασικά αιτήματά τους αφορούν ουσιαστικές παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους παραγωγής, αλλά και δίκαιες και έγκαιρες αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ για τις πληγείσες καλλιέργειες, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Η Mercosur

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, ωστόσο, και η ενδεχόμενη υπογραφή εμπορικής – ή και πολιτικής – συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής (Mercosur). Η συμφωνία αυτή προβλέπει την κατάργηση δασμών σε βιομηχανικά προϊόντα και αγροτικά αγαθά, με την Ε.Ε. να καταργεί σχεδόν άμεσα το 99% των δασμών της, διευκολύνοντας μαζικές εισαγωγές προϊόντων.
Οι αγρότες εκφράζουν έντονη αντίθεση στη συμφωνία Mercosur, καθώς φοβούνται ότι θα κατακλύσει την ευρωπαϊκή αγορά με φθηνότερα προϊόντα, συχνά αμφιβόλου ποιότητας και με χαμηλότερα περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα. Ένας τέτοιος αθέμιτος ανταγωνισμός απειλεί άμεσα το εισόδημα, την ανταγωνιστικότητα και το μέλλον της εγχώριας αγροτικής παραγωγής.

Η συνάντηση με τον Πρωθυπουργό

Υπό αυτές τις συνθήκες, η επικείμενη συνάντηση των αγροτών με τον Πρωθυπουργό την Τρίτη είναι εξαιρετικά κρίσιμη. Η συζήτηση δεν μπορεί και δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο στα – απολύτως δίκαια – οικονομικά αιτήματα.
Η ερημοποίηση της υπαίθρου, η εγκατάλειψη της περιφέρειας, σε συνδυασμό με την υπογεννητικότητα και το οξύ δημογραφικό πρόβλημα της χώρας, συνιστούν καμπανάκι κινδύνου. Η κυβέρνηση οφείλει να αναλάβει ριζικές πρωτοβουλίες για μια συνολική και μακροπρόθεσμη λύση στο αγροτικό ζήτημα.
Το πρόβλημα δεν είναι πλέον κλαδικό. Παίρνει εθνικές διαστάσεις.

Δ. Μπ.