Συγκοινωνίες στην ΠΚΜ – Μέσα σταθερής τροχιάς: Η θέση της παράταξης «ΑΛΛΑΓΗ στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας»

Φώτης Χατζόγλου: «Ο εκσυγχρονισμός και η στήριξη των συγκοινωνιακών υποδομών δεν αποτελεί πολυτέλεια για την οποία οι πολίτες της Κεντρικής Μακεδονίας πρέπει να εύχονται και να εκλιπαρούν. Οι ασφαλείς και λειτουργικές συγκοινωνίες αποτελούν εργαλείο ανάπτυξης και παραγωγικής ανασυγκρότησης που έχει ανάγκη ο τόπος μας!»

Στην Κεντρική Μακεδονία ζούμε το εξής ευτράπελο: Είμαστε σε ένα κομβικό σημείο, αφού η Θεσσαλονίκη είναι το 1ο μεγάλο λιμάνι που συναντά κάθε βαλκάνιος κατεβαίνοντας προς τη Μεσόγειο, αλλά ταυτόχρονα είμαστε και στο κέντρο του οριζόντιου άξονα της Βόρειας Ελλάδας (αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι η θεσσαλονίκη βρίσκεται στο κέντρο περίπου της Εγνατίας Οδού. Αυτή λοιπόν τη στρατηγική θέση της Κ. Μακεδονίας που μπορεί να δώσει απίστευτη ώθηση οικονομική και πνευματική στον τόπο μας η Διοίκηση της Περιφέρειας αδυνατεί να την αντιληφθεί! Αλλιώς δε δικαιολογείται ότι τα τελευταία χρόνια κατάφερε αυτή η Διοίκηση στην Περιφέρεια, με αυτήν την Κυβέρνηση να απομονώσουν σιδηροδρομικά την Κ. Μακεδονία, όπως αποδεικνύεται από το ότι:

Δεν υπάρχει πλέον σιδηροδρομική σύνδεση με καμιά από τις βόρειες γειτονικές μας χώρες που θα μπορούσε να καταλήγει στην Κεντρική Ευρώπη.

Διακόπηκε μετά την Έδεσσα η σύνδεση με τη Δυτική Μακεδονία.

Δε γίνονται δρομολόγια πια προς Αν. Μακεδονία και Θράκη και φυσικά προς τον απώτερο προορισμό ανατολικά, δηλ. την Τουρκία.

Τι θα σήμαινε για την Κ. Μακεδονία, αν υπήρχε αυτή η σύνδεση;

1. Οικονομική, γρήγορη και αξιόπιστη διακίνηση προϊόντων προς το Λιμάνι, τις άλλες περιοχές της Χώρας και φυσικά τις γειτονικές χώρες. Άρα, οικονομική εξωστρέφεια και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

2. Οικονομική, γρήγορη και αξιόπιστη μετακίνηση πολιτών της Κ. Μακεδονίας και των τουριστών. Δεν έχει κανένα νόημα να καυχιόμαστε για την αύξηση των αφίξεων στο Αεροδρόμιο Μακεδονία, αν δεν εξασφαλίζουμε για όλους αυτούς τους επισκέπτες που έρχονται χωρίς αυτοκίνητο σιδηροδρομική πρόσβαση στη Χαλκιδική, στην Πέλλα και στη Βεργίνα.

3. Αποσυμφόρηση του αστικού ιστού της Θεσσαλονίκης από τους επισκέπτες της περιφέρειας που έρχονται στη μητρόπολή τους υποχρεωτικά με το αυτοκίνητο.

Για τους δυο αυτούς τελευταίους λόγους μάλιστα έχει ιδιαίτερη σημασία η δημιουργία προαστιακού σιδηροδρομικού δικτύου α) δυτικά με τη χρήση της γραμμής προς Βέροια αλλά και τη δημιουργία της ώριμης πια σύνδεσης για Χαλκηδόνα – Γιαννιτσά – Σκύδρα – Έδεσσα και β) ανατολικά προς Ασπροβάλτα και Καβάλα.

Όλα αυτά όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη υπάρχει σαφής στροφή στα μέσα σταθερής τροχιάς έναντι της αυτοκίνησης. Πριν από 1,5 χρόνο ο απερχόμενος Περιφερειάρχης Απ. Τζιτζικώστας υπόσχονταν (για άλλη μια φορά χωρίς αντίκρισμα) στήριξη για την Κ. Μακεδονία από τη θέση του Ευρωπαίου Επιτρόπου στις μεταφορές. Δυστυχώς δεν έχουμε δει κανένα έργο, ενώ η Ευρώπη χρηματοδοτεί την ενίσχυση και τον εκσυγχρονισμό των μέσων σταθερής τροχιάς.

Ταυτόχρονα, παρατηρούμε μηδενικά έργα εμβαλωματικού χαρακτήρα στους οδικούς άξονες!

Η θέση της παράταξης «ΑΛΛΑΓΗ στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας»

Υποστελέχωση στην ΠΚΜ – Μόνιμο και εξειδικευμένο προσωπικό.

«Δυο χρόνια τώρα βλέπουμε δυσχέρεια στη λειτουργία της Περιφέρειας να ανταπεξέλθει στον επιτελικό της ρόλο, εξαιτίας της έλλειψης προσωπικού. Η διοίκηση απλώς την έλλειψη αυτή την καταγράφει και προσπαθεί να την καλύψει με συμβασιούχους και αναθέσεις έργου σε εξωτερικούς επιστημονικούς συνεργάτες! Πού καταλήγουμε; Καθυστερήσεις, γραφειοκρατία, αναποτελεσματικότητα… Αν όλα αυτά γίνονταν 10 χρόνια πριν , στα μνημόνια και στις περικοπές προσωπικού θα είχαμε δικαιολογία, αλλά τώρα; Μήπως ήρθε επιτέλους η ώρα να το δούμε διαφορετικά; Να βρούμε τρόπους και μέσα για να πιέσουμε, ώστε να προκηρυχθούν θελκτικές θέσεις, για να στελεχωθεί επιτέλους η Περιφέρεια με επαρκές προσωπικό, ώστε να είναι αποτελεσματική; Εκτός αν δεν είναι απλώς ανικανότητα και αφέλεια της διοίκησης για την επίτευξη αυτών των στόχων. Εκτός κι αν είναι επιλογή η αποδυνάμωση της δημόσιας διοίκησης, για να μεταφέρονται όλο και ευκολότερα αρμοδιότητες σε ιδιώτες που στα μάτια και την ιδεολογία κάποιων μπορούν να λύσουν όλα τα προβλήματα. Και σε αυτό ίσως θα συμφωνήσουμε εν μέρει. Οι ιδιώτες όντως θα λύσουν κάποια από τα προβλήματα, αλλά προς όφελος τίνος; Του κέρδους και όχι του δημοσίου συμφέροντος! Αυτήν την τοπική αυτοδιοίκηση θέλουμε;»

Οι προτάσεις της παράταξης «ΑΛΛΑΓΗ στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας» για ένα νέο, αποκεντρωμένο και συμμετοχικό μοντέλο διοίκησης στην περιφέρεια, με στόχο τη Βιώσιμη, δηλαδή την Ισόρροπη Οικονομική, Κοινωνική και Περιβαλλοντική Ανάπτυξη

Το μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθεί εδώ και περισσότερο από 15 χρόνια η παράταξη που διοικεί την περιφέρεια Κ. Μακεδονίας είναι ένα μοντέλο συγκεντρωτικό και κρατικιστικό, που δεν υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και δεν επιτυγχάνει τον στόχο της Βιώσιμης, της Ισόρροπης, δηλαδή, Οικονομικής, Κοινωνικής και Περιβαλλοντικής Ανάπτυξης. Αντίθετα, οι επενδύσεις που γίνονται και τα έργα που εκτελούνται υπηρετούν λογής αποσπασματικά, πελατειακά και μικροπολιτικά συμφέροντα στην περιφέρεια.

Με αποτέλεσμα η πρωτογενής παραγωγή να καταρρέει, ο υπερτουρισμός να υπερβαίνει τη φέρουσα ικανότητα της περιφέρειας χωρίς να αφήνει κάποιο όφελος στους κατοίκους της, οι ιδιωτικοποιήσεις να καταπατούν τη δημόσια γη και να εξαγοράζουν τα δημόσια αγαθά και την παραγωγική γη σε βάρος της ανάπτυξης, της κοινωνίας και του περιβάλλοντος. 

Και επιπλέον, η περιφέρεια παραμένει χωρίς τις αναγκαίες υποδομές, ανοχύρωτη απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της Κλιματικής Αλλαγής, όπως είναι οι φυσικές καταστροφές, οι πλημμύρες, η λειψυδρία και οι δασικές πυρκαγιές.

Ως αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, η περιφέρεια Κ. Μακεδονίας φτωχοποιείται και εγκαταλείπεται από τους κατοίκους της, με συνέπεια να ερημοποιείται κοινωνικά και περιβαλλοντικά.

Την αντίληψή μας αυτή και τον προβληματισμό μας έρχονται να επιβεβαιώσουν και να ενισχύσουν τα επίσημα στατιστικά στοιχεία για τους δείκτες ανάπτυξης στις 13 περιφέρειες της χώρας.

Σύμφωνα με τα οποία, η περιφέρεια Κ. Μακεδονίας, από εκεί που ήταν στη δεύτερη θέση στην Ελλάδα στις αρχές του 2000, κατρακύλησε σήμερα στην 9η θέση ως προς το ΑΕΠ και ως προς την ανάπτυξη, ανάμεσα στις 13 περιφέρειες της χώρας. Με ευθύνη, προφανώς, της διοίκησης της Περιφέρειας την τελευταία 15ετία.

Και επιπλέον, η περιφέρεια Κ. Μακεδονίας πρωταγωνιστεί σήμερα ανάμεσα στις 13 περιφέρειες ως προς το δημογραφικό πρόβλημα και ως προς την εγκατάλειψη της υπαίθρου από τους κατοίκους της.

Είναι εμφανές, ύστερα από τη μελέτη των επίσημων στατιστικών στοιχείων, ότι η περιφέρεια Κ. Μακεδονίας χρειάζεται ένα άλλο μοντέλο ανάπτυξης. 

Αυτό που εμείς προτείνουμε έναντι του σημερινού απαρχαιωμένου, συγκεντρωτικού και μη βιώσιμου, εκ του αποτελέσματος, μοντέλου ανάπτυξης, είναι ένα νέο αποκεντρωμένο, συμμετοχικό και με ολοκληρωμένες δράσεις μοντέλο που θα αποσκοπεί στη βιώσιμη ανάπτυξη της περιφέρειας.

Που θα επιδιώκει, δηλαδή, την ισόρροπη οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική ανάπτυξη της περιφέρειας, με έμφαση στην προσαρμογή της στις συνθήκες που επιβάλλει η Κλιματική Αλλαγή.

Οι ενστάσεις μας για την ακολουθούμενη πολιτική και ταυτόχρονα και οι προτάσεις μας για την ανατροπή της ύφεσης, της φτώχειας, της παράδοσης στις φυσικές καταστροφές, της εγκατάλειψης και του πληθυσμιακού μαρασμού της Περιφέρειας είναι οι εξής:

1. Η υποβάθμιση του αυτοδιοικητικού ρόλου της ΠΚΜ σε επίπεδο κρατικής υπηρεσίας που εφαρμόζει νόμους. 

Παρατηρείται μια χαρακτηριστική, όσο και συστηματική απουσία αυτοδιοικητικών πρωτοβουλιών για τα μεγάλα προβλήματα της περιφέρειας, όπως είναι το δημογραφικό, η εγκατάλειψη και ερημοποίηση της υπαίθρου, η ύφεση και η ανεργία, η λειψυδρία, οι φυσικές καταστροφές με έμφαση στις πλημμύρες, το ζήτημα του πρωτογενούς τομέα και της εγκατάλειψης της αγροτικής ανάπτυξης στην τύχη της, οι ζωονόσοι, οι μεταφορές και ιδιαίτερα ο σιδηρόδρομος και τα Μέσα Σταθερής Τροχιάς που λείπουν εντελώς. 

Η συνήθης δικαιολογία των διοικούντων είναι ότι τα περισσότερα από αυτά δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης. Και με αυτή τη δικαιολογία, η Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας παραπέμπει την επίλυση των μεγάλων προβλημάτων στην κυβέρνηση και περιορίζεται σε έναν ρόλο κομπάρσου, χωρίς καμία επιρροή στις αποφάσεις που λαμβάνονται υδροκεφαλικά.

Πολλές είναι και οι ενδείξεις που μας κάνουν να καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η  μητροπολιτική συντονιστική λειτουργία της Περιφέρειας είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Η «μητροπολιτικότητα» λείπει από τη Μητροπολιτική Επιτροπή.

Ενδεικτικό είναι το Βατερλώ της διοίκησης στο εμβληματικό σχέδιο της ανάπλασης του Παραλιακού Μετώπου. Καθυστερήσεις επί καθυστερήσεων του Προεδρικού Διατάγματος και διαρκείς μεταβολές που το υπονομεύουν, όπως η χωροθέτηση του Τεχνολογικού Πάρκου Thess Intec στα Τσαΐρια της Περαίας, περιοχή ευάλωτη σε πλημμύρες σε εποχή κλιματικής αλλαγής, στην οποία προστέθηκαν πρόσφατα η Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη και η Ζώνη Χονδρεμπορίου!

Στις περιπτώσεις που ενεπλάκη το ΤΑΙΠΕΔ, όπως τα Τσαΐρια Περαίας, η ΔΕΘ, η Μαρίνα Αρετσούς, το μοναδικό κριτήριο ήταν η μέγιστη οικονομική αξιοποίηση, δηλαδή το κέρδος των επιχειρηματιών στους οποίους ανατίθεται η επένδυση σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, χωρίς να ληφθεί υπόψη η κοινωνική απόδοση, το περιβαλλοντικό κόστος και οι ανάγκες των κατοίκων. 

Για μια πόλη με έλλειμμα ελεύθερων και πράσινων χώρων, αυτό είναι καταστροφικό μακροπρόθεσμα. Και όπως φαίνεται, η διοίκηση της ΠΚΜ δεν είναι διατεθειμένη να συγκρουστεί με τις παράλογες απαιτήσεις του ΤΑΙΠΕΔ.  

Ενδεικτικός είναι και ο τρόπος αντιμετώπισης του κυκλοφοριακού ζητήματος, όπου η διοίκηση της ΠΚΜ υποστήριξε κάθε λανθασμένη επιλογή της κυβέρνησης, με μια αντίληψη που αγνόησε τις σύγχρονες αρχές αστικής και βιώσιμης κινητικότητας, υποτίμησε τη διαχείριση της ζήτησης των μετακινήσεων (ΜΜΜ, πεζή μετακίνηση, πολυκεντρικότητα) και οδήγησε σε έργα που λύνουν προσωρινά προβλήματα και δημιουργούν μεγαλύτερα μετά. 

Το flyover αποτελεί κλασικό παράδειγμα. 

Η βελτίωση της κυκλοφορίας, η οποία θα συμβεί σε μόλις 4,5 χιλιόμετρα, θα προκαλέσει την αύξηση της κυκλοφορίας των ΙΧ αντί να συμβεί το αντίθετο και τελικά θα προκαλέσει μεγαλύτερη κυκλοφοριακή συμφόρηση σε 5–10 χρόνια. Και αυτό, ενώ οι επεκτάσεις του μετρό δυτικά και προς αεροδρόμιο δεν έχουν ακόμη καν ξεκινήσει και βρίσκονται στο στάδιο των προεκλογικών υποσχέσεων. 

Με την περιφέρεια να επικροτεί συστηματικά τις ολέθριες κυβερνητικές επιλογές και να σιωπά και να μην διεκδικεί την οριστική επίλυση του κυκλοφοριακού προβλήματος της Θεσσαλονίκης μέσω των Μέσων μαζικής Μεταφοράς.

Το ίδιο συγκεντρωτικό και κρατικιστικό μοντέλο ανάπτυξης, που υπονομεύει κάθε αυτοδιοικητική και αποκεντρωμένη παρέμβαση, διαπιστώνεται, όμως, και στο μέγα ζήτημα της εγκατάστασης βιομηχανικής έκτασης «πράσινων» ενεργειακών συστημάτων στην ύπαιθρο, με συνέπεια την αλλαγή των χρήσεων γης στον πρωτογενή τομέα και εντέλει την εγκατάλειψη της υπαίθρου από τους κατοίκους της. 

Ενώ οι αποφάσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της Περιφέρειας είναι αρνητικές για αυτές τις ενεργειακές δραστηριότητες που αλλοιώνουν τη φυσιογνωμία της ανάπτυξης, καταστρέφουν το περιβάλλον και ερημοποιούν την ύπαιθρο, η κρατική διοίκηση, αγνοώντας τις τοπικές και περιφερειακές αντιρρήσεις και περιφρονώντας τη γνώμη των τοπικών και περιφερειακών αρχών, προχωρεί στην αδειοδότηση των ΑΠΕ. Χωρίς καμία αντίρρηση από πλευράς περιφέρειας.

Δεν είναι, όμως, μόνο η συγκεντρωτική και κρατικιστική πολιτική που ευθύνεται για τα προβλήματα. Είναι και η απουσία ουσιαστικής δημόσιας διαβούλευσης. Η οποία καθυστερεί, είναι προσχηματική, αποκαλύπτει αντιφάσεις και δημιουργεί κοινωνικές συμμαχίες αντίστασης.

Έτσι, επιλέχθηκε ένα μοντέλο του τύπου «ανακοινώνουμε – αντιδράτε – προχωράμε»! Και αυτό υπονόμευσε τη νομιμοποίηση των έργων, την ποιότητά τους, την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Τελικά, η διαβούλευση αποτελεί εμπόδιο ή εργαλείο; Στη Θεσσαλονίκη αυτή διεξάγεται τυπικά ή εκ των υστέρων, ενώ ο πολίτης αντιμετωπίζεται ως «αντιδραστικός».

Το συμπέρασμα που καταλήγουμε με λίγα λόγια είναι ότι η ύπαιθρος εγκαταλείπεται και η περιφέρεια αστικοποιείται και αναπτύσσεται άναρχα και ασφυκτικότερα, υιοθετώντας αλλοπρόσαλλα σχέδια από διάφορους ιδιωτικούς φορείς, ισοπεδώνοντας και τους τελευταίους ελεύθερους και πράσινους χώρους και υποβαθμίζοντας την ποιότητα ζωής των πολιτών. Δεν υπάρχει ένα όραμα μιας βιώσιμης ανάπτυξης με ιστορική και πολιτισμική συνείδηση. 

Όλα αυτά δείχνουν θεσμική αποδυνάμωση, αντίληψη ανάπτυξης υπέρ συμφερόντων και εντέλει αποκαλύπτουν ένα μεγάλο έλλειμμα αποκέντρωσης και συμμετοχής, που με τη σειρά του αποκαλύπτει ένα σοβαρό δημοκρατικό έλλειμμα.

Η πρότασή μας είναι η απόρριψη του νέου θεσμικού κώδικα για την Αυτοδιοίκηση, ο οποίος ενισχύει την εξάρτηση από το κράτος και αποδυναμώνει έτι περαιτέρω την περιφερειακή αυτοδιοίκηση. 

Και η διεκδίκηση ενός νέου αυτοδιοικητικού μοντέλου, με αυξημένους πόρους και προσωπικό για τις περιφέρειες. Συγχρόνως, η πρότασή μας είναι η κατάργηση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης της Περιφέρειας που ανήκει στο κράτος και η θέσπιση της Μητροπολιτικής διοίκησης για τη Θεσσαλονίκη.

2. Δημογραφικό - Εγκατάλειψη της υπαίθρου - Ερημοποίηση

Τέσσερεις Δήμοι από τους επτά της ΠΕ Σερρών βρίσκονται ανάμεσα στους 19 Δήμους με την μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση του πληθυσμού κατά την τελευταία δεκαετία. «Πρωταθλητής» ο Δήμος Νέας Ζίχνης με -33% και ακολουθούν Δήμος Ηράκλειας -25%, Αμφίπολης -22% και Εμμανουήλ Παππά με -21%. Τα αναφέρουμε ενδεικτικά, θεαματική μείωση καταγράφηκε και σε παραμεθόριες περιοχές της ΠΕ Κιλκίς, αλλά και σε χωριά του Δήμου Λαγκαδά.

Αυτό το δημογραφικό πρόβλημα δεν είναι δείκτης βιώσιμης ανάπτυξης. Είναι δείκτης ύφεσης, εγκατάλειψης και παρακμής της υπαίθρου, ερημοποίησης της φύσης και συγχρόνως και συγκεντρωτισμού και περαιτέρω αστικοποίησης.

Αιτίες αποτελούν η ύφεση της οικονομίας, η απουσία αναπτυξιακών υποδομών (εγγειοβελτιωτικά έργα, σύγχρονα αρδευτικά, Μέσα Σταθερής Τροχιάς κλπ) και αναπτυξιακών πρωτοβουλιών (αγροτικό, ζωονόσοι, υποβάθμιση περιβάλλοντος, φυσικές καταστροφές, πλημμύρες, λειψυδρία κλπ).

Η διοίκηση της Περιφέρειας συμφωνεί με τις διαπιστώσεις και τις διαστάσεις του προβλήματος, αλλά αδυνατεί να παρουσιάσει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την ανατροπή του αναπτυξιακού μοντέλου που οδηγεί στη δημογραφική συρρίνωση της περιφέρειας, η οποία συνεχίζεται ακάθεκτη.

Η πρότασή μας είναι: 

- η στροφή προς την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα, 

- η συμβατότητα του τουρισμού με τη φέρουσα ικανότητα της υπαίθρου στην Χαλκιδική και αλλού και 

- η ενίσχυση της υπαίθρου με πόρους, έργα και γενναίες αναπτυξιακές παρεμβάσεις στην κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης.

3. Αδιαφάνεια και αναξιοκρατία στην κατανομή δημόσιου χρήματος σε πελατειακές σχέσεις και σε μικροπολιτικά συμφέροντα. 

Διαπιστώνεται καθημερινά ότι δεν υπάρχει διαφάνεια στον τρόπο με τον οποίο επιλέγονται και λαμβάνουν ενισχύσεις από τις Αντιπεριφέρειες διάφοροι πολιτιστικοί σύλλογοι και αθλητικά σωματεία, ούτε και στο πως εντάσσονται σε προγράμματα ενίσχυσης του ΕΣΠΑ διάφορες μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Δεν γνωρίζουμε, γιατί γίνεται με αδιαφάνεια, αν υπάρχει σχεδιασμός και προγραμματισμός συνολικά της Περιφέρειας ή και ανά Περιφερειακή Ενότητα για τον προϋπολογισμό που προβλέπεται να δοθεί σε πολιτιστικές, αθλητικές και εκπαιδευτικές δωρεές και ενισχύσεις, καθώς και για το πλαίσιο της ανάδειξης των δικαιούχων.

Ποιος είναι ο σχετικός προϋπολογισμός, από ποιους πόρους και πώς κατανέμεται; Γίνονται ανοικτές προκηρύξεις προς τους ενδιαφερόμενους, αξιολόγηση και ιεράρχηση των προτάσεων; Είναι γνωστά εκ των προτέρων τα κριτήρια της ανάδειξης των δικαιούχων; Πού και πώς αυτά τα κριτήρια έχουν συζητηθεί και συμφωνηθεί;

Η παράταξή μας έχει καταθέσει πρόταση για την κατανομή των κονδυλίων από τις αντιπεριφέρειες, που ζητά να εφαρμοστεί ένα πλαίσιο που να διασφαλίζει τις αρχές της διαφάνειας, της ισοτιμίας και της αξιοκρατίας, ακολουθώντας τα εξής 4 βήματα: 

α) ανοικτή προκήρυξη με διαφάνεια και με συγκεκριμένο προϋπολογισμό, 

β) υποβολή προτάσεων από τους ενδιαφερόμενους, 

γ) αξιολόγηση - ιεράρχηση των προτάσεων και 

δ) επιλογή με διαφανή και αξιοκρατικά κριτήρια, αφού αυτά έχουν ήδη γίνει γνωστά και έχουν ήδη εγκριθεί από το Περιφερειακό Συμβούλιο. 

Ωστόσο, αυτή η πρότασή μας μάλλον έχει αντιμετωπίσει την περιφρόνηση της διοίκησης, η οποία προτιμά το αδιαφανές και αναξιοκρατικό μοντέλο που υπηρετεί πελατειακές σχέσεις και κομματικές εξαρτήσεις με το βλέμμα στραμμένο στις επόμενες εκλογές. 

4. Απουσία κρίσιμων αναπτυξιακών υποδομών – Έλλειμμα ανθεκτικότητας

Απαραίτητες υποδομές, όπως εγγειοβελτιωτικά, αντιπλημμυρικά, αρδευτικά, οδικά έργα προχωρούν με λάθος τρόπο, με αργές διαδικασίες και ανεπαρκή χρηματοδότηση, ενώ στην περίπτωση των σιδηροδρομικών έργων, αυτά βρίσκονται σε πλήρη εγκατάλειψη και υποβάθμιση. Ενδεικτική είναι η νέα γραμμή Θεσσαλονίκης – Καβάλας – Ξάνθης που είχε ανακοινωθεί πριν τρία χρόνια, αλλά αγνοείται η τύχη της.

Για τον αντιπλημμυρικό σχεδιασμό, ενδεικτική είναι και η κατάσταση που επικρατεί στην ΠΕ Πιερίας και στις πλαγιές του Ολύμπου και των Πιερίων. Σε πρόσφατη τεχνική έκθεση της Υποδιεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Π.Ε. Πιερίας, μετά την καταιγίδα Byron, καταγράφηκαν πλημμυρικά φαινόμενα και καταστροφές σε δημόσιες και ιδιωτικές υποδομές, όπως οδικά δίκτυα εντός και εκτός αστικών ιστών, αρδευτικά – υδρευτικά - αντιπλημμυρικά δίκτυα, καλλιεργούμενες εκτάσεις, επιχειρήσεις και κατοικίες. Το σχεδιασμένο από τη δεκαετία του 1950 αντιπλημμυρικό - στραγγιστικό δίκτυο κρίθηκε ελλιπές και παρωχημένο ως προς την ικανότητά του να δεχθεί τον όγκο των υδάτων του φαινομένου. 

Ωστόσο, αντί να αναληφθεί πρωτοβουλία για την έναρξη ενός ολοκληρωμένου αντιπλημμυρικού σχεδιασμού με έργα προσαρμοσμένα στις νέες δυσμενείς συνθήκες που διαμορφώνει η Κλιματική Αλλαγή, γίνονται μόνο περιορισμένες, αποσπασματικές και σημειακές παρεμβάσεις. 

- Είναι δυνατόν, εν έτει 2025, να υπάρχουν ενεργά ρέματα «τυφλά», που σταματούν απότομα μέσα στα χωράφια ή που διασταυρώνονται με δρόμους χωρίς κανένα τεχνικο έργο, χωρίς να απορρέουν σε συγκεκριμένο αποδέκτη, ώστε να καταλήξουν τα νερά τους στη θάλασσα; 

- Είναι δυνατόν σε εποχή Κλιματικής Αλλαγής να μην έχουν, ακόμη, σχεδιαστεί έργα υδραυλικής αποκατάστασης της συνέχειάς τους; 

- Είναι δυνατόν, εν έτει 2026 και σε εποχή κλιματικής αλλαγής, να υπάρχουν ακόμη πινακίδες που να προειδοποιούν για έντονα πλημμυρικά φαινόμενα χωρίς την ύπαρξη αντιπλημμυρικών έργων; Και γι αυτό να μεταφέρουν την ευθύνη στον πολίτη, με τη φράση «Η διέλευση με δική σας ευθύνη»;

Η Πολιτική Προστασία περιορίζεται, έτσι, σε πρωτοβουλίες εκ των υστέρων αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών και η ΠΚΜ δεν διαθέτει ένα σχέδιο πρόληψης και ανάπτυξης της ανθεκτικότητας.

Στην περίπτωση και πάλι των αντιπλημμυρικών, παρατηρείται μια χαρακτηριστική έλλειψη συνεργασίας με δασικές υπηρεσίες και εκσυγχρονισμού μελετών ώστε να προσαρμοστούμε στις συνθήκες της κλιματικής αλλαγής. Και όπου παρατηρείται έλλειψη αντιπλημμυρικών έργων, γινόμαστε μάρτυρες προσπαθειών μετακύλησης της ευθύνης στους πολίτες, μέσω μηνυμάτων 112 και πινακίδων του τύπου «σε περίπτωση έντονων βροχοπτώσεων περνάτε την ιρλανδική διάβαση με δική σας ευθύνη».

Όσον αφορά την αντιπυρική προστασία, ως τώρα ακούμε ότι ο ρόλος της Περιφέρειας είναι επικουρικός. Ωστόσο, ένα νέο σχέδιο νόμου έρχεται να προβλέψει την υποχρεωτική κατάρτιση Σχεδίων Πρόληψης Πυρκαγιών για όλους τους Δήμους και τις Περιφέρειες, με ολοκληρωμένη χαρτογράφηση κινδύνων και επιχειρησιακή προετοιμασία. Δεν θα μπορούσε η διοίκηση να έχει ήδη προχωρήσει στην κατάρτιση ενός τέτοιου σχεδίου; Έπρεπε να το επιβάλει δηλαδή υποχρεωτικά η κεντρική κυβέρνηση; 

Η πρότασή μας, η οποία έχει κατατεθεί εδώ και δυο χρόνια, είναι η αλλαγή του μοντέλου εκτέλεσης των αντιπλημμυρικών έργων και των έργων αντιμετώπισης της λειψυδρίας και η προσαρμογή, επιτέλους, της περιφέρειας στις νέες και δυσμενέστερες υδρολογικές συνθήκες που επιβάλλει η Κλιματική Αλλαγή.

Κι ακόμη, η πρότασή μας περιλαμβάνει τη συνεργασία της περιφέρειας με τις δασικές υπηρεσίες για τον σχεδιασμό έργων ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των κατάντη περιοχών και την αντιπλημμυρική τους προστασία.

5. Διεκδίκηση επιπλέον πόρων και προσωπικού

Η περιφέρεια Κ. Μακεδονίας οφείλει να εγκαταλείψει τον ρόλο κομπάρσου με πρωταγωνιστή το κράτος και να περάσει σε μια πιο διεκδικητική φάση, διεκδικώντας επιπλέον πόρους και επιπλέον προσωπικό για να περάσει σε μια εποχή βιώσιμης ανάπτυξης και ανθεκτικότητας.

Η ισχνή κατανομή των πόρων στο Ταμείο Ανάκαμψης για έργα ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των περιφερειών και συγκεκριμένα για την περιφέρεια Κ. Μακεδονίας αποδεικνύει ότι η διοίκηση της περιφέρειας αρκείται στον ρόλο της κρατικής υπηρεσίας που αρκείται σε ό,τι της δίνουν.

Έκκληση προς τη διοίκηση

Απευθύνουμε λοιπόν έκκληση προς τη διοίκηση της Περιφέρειας για το νέο έτος, να ανοίξει τον διάλογο για όλα αυτά τα θέματα που προωθούνται ερήμην των πολιτών, να ακούσει τις διαφορετικές απόψεις και τις τεκμηριωμένες κριτικές για να προχωρήσουμε με την όσο το δυνατόν καλύτερη δημόσια παρουσίαση των εναλλακτικών σχεδίων πραγματικά βιώσιμης ανάπτυξης και βελτίωσης της ποιότητας ζωής, αλλά και των απόψεων φορέων και πρωτοβουλιών που μπορεί να διαφέρουν από το “κυρίαρχο αφήγημα”. 

Πρέπει να διεκδικήσουμε την ανατροπή του συγκεντρωτικού μοντέλου διοίκησης της χώρας και να περάσουμε σε μια νέα εποχή μιας πραγματικής και αποκεντρωμένης και όχι κατ’ όνομα και συγκεντρωτικής αυτοδιοίκησης που θα εκπονεί τα δικά της σχέδια βιώσιμης ανάπτυξης και ανθεκτικότητας και θα διεκδικεί τους πόρους και το προσωπικό για να τα υλοποιήσει.