Μπορείς τελικά να πάρεις πτυχίο χωρίς ιδιαίτερα μαθήματα ή φροντιστήριο;

Η ερώτηση ακούγεται απλή, αλλά η απάντηση έχει αποχρώσεις. Ναι, μπορείς να πάρεις πτυχίο χωρίς ιδιαίτερα μαθήματα ή φροντιστήριο. Πάρα πολλοί το έχουν κάνει. Όμως το «μπορείς» δεν σημαίνει ότι είναι το ίδιο εύκολο για όλους, ούτε ότι ισχύει σε κάθε σχολή, σε κάθε μάθημα και σε κάθε φάση της ζωής σου. Το ζητούμενο είναι να καταλάβεις τι ακριβώς χρειάζεται για να τα καταφέρεις μόνος σου, πότε η εξωτερική βοήθεια γίνεται καταλύτης και πώς να αποφασίσεις χωρίς ενοχές ή υπερβολές.

Τι σημαίνει πραγματικά «χωρίς βοήθεια»

Ακόμα και όταν λέμε «χωρίς ιδιαίτερα ή φροντιστήριο», κανείς δεν προχωρά εντελώς μόνος. Υπάρχουν σημειώσεις, συγγράμματα, βιντεομαθήματα, ομάδες συμφοιτητών, εργαστήρια, ώρες γραφείου, παλιά θέματα, φόρουμ, βιβλιοθήκες. Όλα αυτά είναι μορφές υποστήριξης. Η διαφορά είναι ότι δεν έχεις έναν άνθρωπο να σε καθοδηγεί με εξατομικευμένο τρόπο, να σου βάζει πρόγραμμα και να σε «τραβάει» όταν χάνεις ρυθμό.

Άρα, η ερώτηση γίνεται πιο συγκεκριμένη: μπορείς να τα καταφέρεις χωρίς εξατομικευμένη καθοδήγηση και χωρίς οργανωμένο εξωτερικό πλαίσιο; Η απάντηση είναι ναι, αν καλύψεις εσύ αυτά τα κενά με στρατηγική.

Πότε είναι ρεαλιστικό να βγάλεις τη σχολή με αυτοοργάνωση

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου το αυτοδιάβασμα λειτουργεί εξαιρετικά:

1. Όταν έχεις καλές βάσεις από πριν. Αν το αντικείμενο «κουμπώνει» με αυτά που ήδη γνωρίζεις, η καμπύλη μάθησης είναι πιο ήπια.

2. Όταν η σχολή έχει σαφή ύλη και προβλέψιμη αξιολόγηση. Αν ξέρεις τι ζητείται και μπορείς να το εξασκήσεις, χτίζεις ρυθμό.

3. Όταν έχεις χρόνο και σταθερότητα. Αν δεν εργάζεσαι, δεν εργάζεσαι πολλές ώρες ή δεν σε πιέζουν άλλες υποχρεώσεις, μπορείς να καλύψεις τα πάντα με πρόγραμμα.

4. Όταν έχεις πειθαρχία. Αυτό είναι το πιο σπάνιο και το πιο καθοριστικό. Όχι εξυπνάδα, αλλά συνέπεια.

Σε τέτοιες συνθήκες, ο δρόμος προς το πτυχίο χωρίς έξτρα βοήθεια είναι απολύτως εφικτός.

Πότε δυσκολεύει πραγματικά

Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που το «χωρίς» γίνεται πολύ πιο δύσκολο:

· Μαθήματα που απαιτούν συνεχή εξάσκηση, όπως μαθηματικά, στατιστική, προγραμματισμός, λογιστική, φυσική, δομικά τεχνικά μαθήματα.

· Μαθήματα με απαιτητικές εργασίες, όπου δεν είναι πάντα ξεκάθαρο τι περιμένει ο διδάσκων.

· Καθηγητές με ιδιαίτερο τρόπο εξέτασης ή με ύλη που δεν αποτυπώνεται εύκολα σε σημειώσεις.

· Φοιτητές που δουλεύουν, έχουν οικογενειακές ευθύνες ή περιορισμένο χρόνο.

· Άγχος εξεταστικής, κακή διαχείριση χρόνου και απουσία πλάνου.

Εκεί δεν είναι ότι «δεν μπορείς» χωρίς βοήθεια. Είναι ότι ο κίνδυνος να καθυστερήσεις, να απογοητευτείς ή να σπαταλήσεις χρόνο αυξάνεται.

Πώς να το κάνεις χωρίς φροντιστήριο ή ιδιαίτερα

Αν θέλεις να πας με αυτοοργάνωση, υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα που ανεβάζουν θεαματικά τις πιθανότητες επιτυχίας:

· Ξεκίνα με χαρτογράφηση. Ποια είναι τα μαθήματα, ποια τα προαπαιτούμενα, ποιες οι ημερομηνίες, τι είδους εξέταση έχει το καθένα.

· Φτιάξε μικρό εβδομαδιαίο πρόγραμμα. Όχι τεράστιο και θεωρητικό, αλλά ρεαλιστικό. Σταθερές ώρες, μικρές ενότητες, συχνή επανάληψη.

· Δούλεψε με παλιά θέματα νωρίς. Όχι στο τέλος. Τα θέματα σου δείχνουν το πραγματικό επίπεδο που ζητείται.

· Κάνε ενεργητική μελέτη. Λύσεις ασκήσεων, περιλήψεις με δικά σου λόγια, ερωτήσεις και απαντήσεις, όχι απλή ανάγνωση.

· Βρες «ομάδα αναφοράς». Έναν ή δύο συμφοιτητές για ανταλλαγή σημειώσεων, απορίες, ρυθμό. Δεν χρειάζεσαι μεγάλο κύκλο, χρειάζεσαι συνέπεια.

Και πότε αξίζει η έξτρα υποστήριξη

Αν βλέπεις ότι κολλάς σε συγκεκριμένα μαθήματα, η στοχευμένη βοήθεια μπορεί να είναι πιο οικονομική σε χρόνο και σε νεύρα από το να το παλεύεις για μήνες. Ειδικά όταν έχεις κενά, όταν πλησιάζει εξεταστική ή όταν θέλεις να περάσεις ένα μάθημα που σε κρατά πίσω, η εξατομίκευση κάνει διαφορά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα ιδιαίτερα μαθήματα πανεπιστημίου μπορούν να λειτουργήσουν ως επιταχυντής, γιατί προσαρμόζονται στο επίπεδό σου, στο πρόγραμμα και στις αδυναμίες σου.

Το τελικό συμπέρασμα 

Ναι, μπορείς να πάρεις πτυχίο χωρίς ιδιαίτερα μαθήματα ή φροντιστήριο. Το έχουν κάνει και θα συνεχίσουν να το κάνουν πολλοί. Όμως, η πραγματική ερώτηση είναι πόσο γρήγορα, με πόσο άγχος και με πόση σπατάλη χρόνου θα φτάσεις εκεί. Αν έχεις βάσεις, χρόνο και πειθαρχία, το αυτοδιάβασμα αρκεί. Αν όμως οι συνθήκες σου είναι πιεστικές ή κάποια μαθήματα σε δυσκολεύουν συστηματικά, η έξυπνη, στοχευμένη υποστήριξη δεν είναι «αδυναμία». Είναι στρατηγική επιλογή για να πάρεις το πτυχίο σου με πιο καθαρό μυαλό και πιο σταθερή πορεία.